Spotlight : Bùng nổ đầu tư nước ngoài vào Việt Nam sau cú tấn công Covid-19

Dù chịu ảnh hưởng không nhỏ của Covid-19, Việt Nam vẫn trở thành một trong những điểm đến hấp dẫn dòng vốn FDI nhất trên toàn cầu. Đầu tư nước vào Việt Nam được nhận định là tăng mạnh do có những lợi thế về chính sách, và môi trường đầu tư ổn định.

(1) Những điều cần biết về FDI và nguồn FDI ở Việt Nam

Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) là khoản đầu tư từ một bên ở một quốc gia vào một doanh nghiệp hoặc tập đoàn ở một quốc gia khác với mục đích thiết lập lợi ích lâu dài. Lãi suất kéo dài là điều phân biệt FDI với đầu tư gián tiếp nước ngoài, nơi các nhà đầu tư nắm giữ chứng khoán từ nước ngoài một cách thụ động. Đầu tư trực tiếp nước ngoài có thể được thực hiện bằng cách thu được lợi ích lâu dài hoặc bằng cách mở rộng hoạt động kinh doanh của một người ra nước ngoài.

Hiện nay, những đất nước đầu tư nước ngoài vào Việt Nam nhiều nhất có thể kể đến Hàn Quốc, Nhật Bản, Singapore, HongKong, và Đài Loan. Trong đó, vốn FDI  tập trung vào những dự án liên quan đến công nghệ, bất động sản, khai thác tài nguyên thiên nhiên, các hoạt động sản xuất như gia công, lắp ráp,…

vốn đầu tư nước ngoài vào việt nam

Những quốc gia thực hiện đầu tư nước ngoài vào Việt Nam

Theo số liệu thống kê từ World Bank, từ năm 2014 đến năm 2018, tổng số vốn đầu tư nước ngoài đổ vào Việt Nam đã tăng một ngoạn mục từ 9,2 tỷ USD lên tớ 15.5 tỷ USD. Chỉ trong vòng 4 năm gần đây, tổng số tiền  đầu tư nước ngoài vào Việt Nam đã tăng gấp rưỡi.

Theo Cục Đầu tư nước ngoài, tính đến tháng 3/2021, tổng vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam đạt 10,13 tỷ USD, chạm mức tăng trưởng 18,5% so với FDI vào Việt Nam 2020.

Trong đó, số vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam đăng ký mới đạt 7,2 tỷ USD, cao hơn cùng kỳ 30,6%; mức vốn điều chỉnh cũng chạm con số 2,1 tỷ USD, tăng thêm 97,4% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, tổng vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam thông qua góp vốn, mua lại cổ phần đạt 908 triệu, giảm 58,5% so với cùng kỳ năm 2020.

Trên thực tế, theo như đánh giá của Cục Đầu tư nước ngoài, sự càn quét của COVID-19 ngày càng mở rộng ở nhiều quốc gia nói chung và ở Việt Nam nói riêng, ảnh hưởng đến du lịch cũng như các quyết định đầu tư và mở rộng cam kết của những nhà đầu tư nước ngoài.

Vì vậy gần đây, những phi vụ đầu tư nước ngoài vào Việt Nam thông qua góp vốn và mua lại cổ phần có suy hướng giảm. Nhưng đầu nước ngoài vào Việt Nam vẫn được đánh giá là tăng nhờ sự tăng trưởng từ nguồn vốn đăng ký mới và mức vốn điều chỉnh.

Trong quý đầu năm 2021, Việt Nam đã xác nhận mới và thay đổi vốn cho nhiều dự án quy mô lớn. Trong đó lớn nhất là Dự án Nhà máy điện LNG Long An I và II (Singapore), với số vốn đầu tư hơn 3,1 tỷ USD, tại Long An.

Tiếp đến là Dự án Nhà máy điện Ô Môn II (Nhật Bản), vốn hơn 1,31 tỷ USD, tại Cần Thơ. Ngoài ra, còn có dự án LG Display Hải Phòng (Hàn Quốc) được mở rộng đầu tư mạo hiểm thêm 750 triệu USD; Dự án lắp ráp xe Radian (Trung Quốc) tại Tây Ninh với vốn đầu cơ thêm 312 triệu USD.

Cụ thể, gần đây, có Dự án Nhà máy Công nghệ Fukang (Singapore), với vốn đầu tư 293 triệu USD, và có ý định lắp ráp và xử lý máy tính bảng và PC tại Bắc Giang. Đây là một cam kết có tầm quan trọng đáng kinh ngạc trong việc thu hút sự quan tâm của nguồn vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam

(2) Tình hình đầu tư nước ngoài trên thế giới hậu Covid-19

Đầu năm 2020, các chuyên gia lạc quan dự báo những cơ hội đầy triển vọng kinh tế thế giới. Rất nhiều quốc gia đã kỳ vòng vào những chuyển biến tích cho một thập kỷ mới sẽ đến với họ. Nhưng khi đại dịch Covid-19 nổi lên trong những ngày đầu năm 2020, mọi thứ đã thay đổi hoàn toàn, và nhiều quốc gia đã phải căng mình để chống trước sự tấn công bất ngờ của đại dịch. Sức tàn phá của đại dịch Covid-19 là một đòn “chí mạng” đối với nền kinh tế thế giới.

Đại dịch đã trở thành “kẻ giết người vô hình”, đẩy nền kinh tế toàn cầu đang trong giai đoạn phục hồi mong manh rơi vào cuộc suy thoái tồi tệ nhất kể từ Thế chiến thứ hai.

vốn đầu tư nước ngoài vào việt nam

Nền kinh tế nhiều quốc gia “ngầm đòn” vì Covid-19

Tất cả các hoạt động kinh tế – xã hội, từ công nghiệp, giao thông vận tải đến dịch vụ, vui chơi, giải trí chưa bao giờ bị ảnh hưởng đồng thời dẫn đến lực lượng lao động ước tính hơn 3 tỷ người. Nền kinh tế thế giới bỗng chốc “bốc hơi” hàng nghìn tỷ USD, kéo theo sự phá hủy nhiều thành quả tích lũy nhiều năm.

Trước cú sốc được mang tên Covid-19, năm 2020 là lần đầu tiên hàng chục nền kinh tế toàn cầu rơi vào suy thoái cùng một lúc, như Hoa Kỳ, Vương quốc Anh, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Pháp, Đức và Ý. Australia, Brazil, Canada, Nhật Bản, Hàn Quốc, Indonesia, Singapore, Philippines, Thái Lan, Indonesia …

Trong đó, Hoa Kỳ và Châu Âu là tâm điểm phát triển chính của dịch, đồng thời họ cũng là nơi chứng kiến tốc độ suy giảm của nền kinh tế tồi tệ nhất. Quý 2 năm 2020 giảm 31,4%, con số tồi tệ nhất kể từ năm 1947, chủ yếu do chi tiêu tiêu dùng giảm mạnh 34%. Trước đó, nền kinh tế của đất nước đã suy giảm 5% trong quý đầu tiên của năm 2020 và chính thức rơi vào suy thoái do dịch Covid -19, kết thúc quá trình tăng trưởng 11 năm – thời kỳ tăng trưởng dài nhất trong lịch sử.

Theo văn phòng Liên Hợp Quốc, tất cả các quốc gia có thẩm quyền ở xa, từ việc hỗ trợ cơ sở hạ tầng cho đến việc sáp nhập và mua lại, đều “ngấm đòn” từ đại dịch Covid-19.

UNCTAD đưa ra rằng việc phá sản và suy giảm của các công ty đã ảnh hưởng tới dòng vốn đầu tư nước ngoài. Báo cáo chỉ ra rằng: “Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) trên toàn thế giới (không bao gồm các trung tâm tài chính thuộc Caribe) trong nửa đầu năm 2020 đang cảm thấy áp lực rất lớn vì đại dịch COVID-19”.

Theo UNCTAD, dòng vốn đầu tư nước ngoài ước tính đạt 399 tỷ đô la, giảm 49% so với năm 2019. Văn phòng Liên hợp quốc ủng hộ mức giảm đặc biệt nhẹ vì “đóng cửa các nhà máy sản xuất trên khắp hành tinh. Việc chấm dứt hoạt động của các công ty đã ảnh hưởng không nhỏ tới việc đầu tư nước ngoài ”

(3) Đầu tư nước ngoài vào Việt Nam có là điểm sáng?

Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam (FDI) cũng là một bộ phận quan trọng trong cơ cấu nguồn vốn đầu tư của Việt Nam. Trong hơn 25 năm thu hút đầu tư nước ngoài vào Việt Nam đã có được rất nhiều lợi ích từ việc thu hút vốn FDI như là:

  • Nguồn vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam bổ sung quan trọng cho vốn đầu tư phát triển xã hội và tăng trưởng kinh tế
  • Nguồn vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam  góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế
  • Nguồn vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam  nâng cao năng lực sản xuất công nghiệp, trình độ kĩ thuật và công nghệ
  • Nguồn vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam tham gia vào mạng lưới sản xuất toàn cầu, tiếp thu công nghệ và bí quyết quản lý
  • Nguồn vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam phát triển kinh tế thị trường đưa nền kinh tế Việt Nam hội nhập với nền kinh tế thế giới
  • Nguồn vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam giải quyết công ăn việc làm, đào tạo nguồn nhân lực, nâng cao mức sống người lao động
  • Nguồn vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam tạo nguồn thu ngân sách lớn…

vốn đầu tư nước ngoài vào việt nam

Liệu vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam có là một điểm sáng?

Giữa cơn bão Covid-19, đầu tư nước ngoài Việt Nam vẫn đạt được nhiều hiệu quả. Đây có thể là kết quả của những nỗ lực chống dịch đầy quyết tâm đến từ Việt Nam, và từ đó chứng minh được Việt Nam sở hữu một môi trường đầu tư đầy ổn định, và lý tưởng.

Đầu tư nước ngoài vào Việt Nam tăng trưởng được còn dựa trên các yếu tố về dân số trẻ, năng động, quen thuộc với công nghệ, thị trường nội địa phát triển, và tầng lớp trung lưu ngày càng gia tăng.

Khi các nước “chia xa” nhau do COVID-19, đến năm 2020, Việt Nam có thêm 3 Hiệp định Thương mại tự do (FTA) quan trọng  làm hội nhập quốc tế của Việt Nam sẽ ngày càng sâu rộng. Trong đó có thể kể tới Hiệp định Thương mại Tự do EU-Việt Nam (EVFTA), Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) và Hiệp định Thương mại Tự do với Vương quốc Anh. Cho đến nay, Việt Nam đã gia nhập 14 khu thương mại tự do, mở ra triển vọng thuận lợi cho việc gia nhập kinh tế toàn cầu.

Kết quả này, được đặt trong tình hình nền kinh tế thế giới phải chịu nhiều biến động, nhiều quốc gia sụt giảm kinh tế. Đầu tư nước ngoài vào Việt Nam vẫn được đánh giá là triển vọng hơn so với mặt bằng chung của toàn thế giới.

(4) Cơ hội nào cho đầu tư nước ngoài vào Việt Nam

Tổng vốn đầu tư phát triển toàn xã hội ước tính cả năm chiếm 34% GDP, ước tính 3 năm (2017-2019) là 33,5% (mục tiêu 5 năm là 32-34%). Tỷ trọng quỹ đầu tư nhà nước giảm, tỷ trọng vốn đầu tư ngoài quốc doanh tăng lên, trong đó vốn đầu tư tư nhân ước đạt 42,4%, bình quân 3 năm 2017-2019 đạt 40,8%, cao hơn so với 38,3% trong giai đoạn 2011-2015. Năm 2019 (tính đến ngày 25/12/2019), tổng vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam theo hình thức cấp mới vốn đăng ký, tăng vốn, tăng vốn và mua cổ phần đạt 38 tỷ USD, tăng 7,2% so với cùng kỳ.

Đầu tư nước ngoài vào Việt Nam thực hiện tiếp tục tăng trưởng tích cực, với mức chi năm 2019 đạt xấp xỉ 20,38 tỷ USD (tăng 6,7% so với cùng kỳ năm 2018), mức cao nhất từ ​​trước đến nay. Xu hướng tăng trưởng ổn định trong vài năm qua có thể được coi là tiền đề quan trọng cho sự phát triển của dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào năm 2020. Thực tế, nguồn vốn nước ngoài vàoViệt Nam có nhiều cơ hội để tiếp tục hoạt động tốt hơn.

vốn đầu tư nước ngoài vào việt nam

Cơ hội triển vọng của FDI Việt Nam là rất lớn

Thứ nhất, trong những năm gần đây, xu hướng đầu tư trực tiếp nước ngoài đổ vào châu Á đã có một hướng đi mới, chuyển từ Trung Quốc (hiện là quốc gia đứng đầu thế giới về thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài) sang các nước khác, và nguồn vốn đầu tư nước ngoài Việt Nam là quốc gia được đánh giá cao trong khu vực. Hay có thể nói hiện nay nguồn vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam đang có triển vọng rất lớn.

Thứ hai, theo báo cáo của UNCTAD, dư địa thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài còn rất lớn, năm 2015, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đạt 14,5 tỷ đô la Mỹ, và vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam chỉ chiếm hơn 1% tổng vốn đầu tư nước ngoài toàn cầu. đầu tư trực tiếp. Điều này đồng nghĩa với việc đầu tư nước ngoài vào Việt Nam sẽ có cơ hội lớn để phát triển.

Thứ ba, Việt Nam bước đầu tham gia hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, và việc dỡ bỏ hàng rào thuế quan sẽ thúc đẩy thương mại hai chiều giữa nước tôi với các nước phát triển khác như Hoa Kỳ, Đức, Anh, Pháp và Pháp. Nó sẽ có tác động tích cực đến dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam.

Nếu phải thực hiện các biện pháp phong tỏa sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến lĩnh vực sản xuất và đầu tư. Ít nhất các ngành vận tải, ăn uống, giải trí và các ngành khác sẽ bị ảnh hưởng lớn trong quý đầu tiên.

Có thể kể đến các yếu tố tích cực, chẳng hạn do nhu cầu lương thực, thực phẩm tăng nên sản xuất nông nghiệp vẫn có thể được đảm bảo. Ngoài ra, các ngành sản xuất các sản phẩm công nghiệp cơ bản vẫn đang hoạt động tốt, do nhiều công ty đã thích nghi với tình hình này trong năm qua.

Một yếu tố nữa là đà tăng trưởng trong quý 3 và quý 4 năm ngoái khá tốt, nếu tình hình không xấu đi sẽ không ảnh hưởng nhiều đến hoạt động đầu tư và sản xuất của công ty, cũng như hoạt động đầu tư nước ngoài vào Việt Nam. Vì những lý do này, có thể nói nếu dịch được khống chế trong thời gian ngắn thì tốc độ tăng trưởng có thể không bị ảnh hưởng lớn.

Tuy nhiên, cũng phải lưu ý rằng nếu dịch kéo dài, ảnh hưởng cộng dồn của các đợt bùng phát trước đó sẽ khiến việc phục hồi kinh tế khó khăn hơn

Trong vài tháng cuối năm 2020, nền kinh tế toàn cầu đang có dấu hiệu phục hồi. Theo báo cáo của Ngân hàng Thế giới (WB), bất chấp đại dịch, hoạt động kinh tế toàn cầu đã phục hồi trở lại. Sau khi GDP của một số nền kinh tế tiên tiến tăng trở lại mạnh mẽ trong quý III, chỉ số nhà quản lý mua hàng toàn cầu (PMI) toàn cầu đã tăng từ 52,5 trong tháng 9 lên 53,3 trong tháng 10 do những cải thiện trong các ngành sản xuất và dịch vụ.

Đây cũng là tháng tăng trưởng thứ tư liên tiếp kể từ quý II / 2020, đạt mức cao nhất trong vòng 26 tháng qua. Sự phục hồi tiếp tục cho đến tháng 11, khi Chỉ số Niềm tin Kinh tế Toàn cầu Sentix lần đầu tiên chuyển từ tiêu cực sang tích cực trong chín tháng. Trước tác động tiêu cực của đại dịch Covid-19, những tín hiệu này được coi là “điểm sáng hy vọng” trong khi tình hình kinh tế toàn cầu vẫn ảm đạm.

Đầu tư nước ngoài vừa là thành quả của hội nhập, vừa góp phần quan trọng vào phát triển hội nhập có chiều sâu hơn. Đầu tư nước ngoài vào Việt Nam đã trực tiếp và gián tiếp góp phần chuyển giao và phát triển công nghệ, tham gia và thúc đẩy tiến trình công nghiệp hóa.

Người thực hiện: Hoàng Vũ Linh

Mã sinh viên: 18050495

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *