Đại dịch COVID-19 tác động khiến cho dòng vốn đầu tư trên toàn cầu giảm. Tuy nhiên, Việt Nam vẫn nhận được lượng vốn đầu tư nước ngoài đổ vào cùng với vốn thực hiện vẫn trên đà tăng. Từ đó cho thấy nhiều nhà đầu tư lớn, vừa và nhỏ từ các quốc gia phát triển đang nhìn nhận Việt Nam là một mảnh “đất lành” để rót vào dòng vốn đầu tư nước ngoài trực tiếp (FDI) trong năm 2021.
Nội dung bài viết
I. FDI – Những điều cơ bản cần biết
1. FDI là gì?
FDI (Foreign Direct Investment) là hình thức đầu tư nước ngoài dài hạn của cá nhân hoặc tổ chức nước này vào nước khác bằng cách thiết lập nhà xưởng sản xuất, cơ sở kinh doanh. Mục đích nhằm đạt được các lợi ích lâu dài và nắm quyền quản lý cơ sở kinh doanh này.
Giải thích chi tiết hơn về FDI, Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) đưa ra định nghĩa: Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) xảy ra khi một nhà đầu tư từ một nước (nước chủ đầu tư) có được một tài sản ở nước khác (nước thu hút đầu tư) đi cùng với quyền quản lý số tài sản đó. Phương diện quản lý là thứ để phân biệt FDI với các công cụ tài chính khác.
2. Vai trò của FDI
2.1. Tác động tích cực
Do người nước ngoài là người trực tiếp điều hành, quản lí vốn FDI nên họ có trách nhiệm cao và kỹ năng tốt.
Khai thác được nguồn tài nguyên khoáng sản và nguồn lao động dồi dào. Tăng lượng việc làm và đào tạo nhân công chất lượng cao.
Mở rộng thị trường tiêu thụ kéo theo đó là quy mô sản xuất rộng lớn, nâng cao sản xuất, giảm giá thành sản phẩm phù hợp với thu nhập của người tiêu dùng.
Tránh được hàng rào bảo hộ mậu dịch và phí mậu dịch của nước tiếp nhận đầu tư.
Bổ sung nguồn vốn cho phát triển kinh tế – xã hội trong nước, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Tạo nguồn thu ngân sách lớn cho cả hai bên.
2.2. Tác động tiêu cực
Phải đối mặt với nhiều gánh nặng trong môi trường mới về chính trị, xung đột vũ trang. Hay đơn thuần là những tranh chấp nội bộ, mâu thuẫn về những khác biệt trong tư duy truyền thống.
Nếu doanh nghiệp thực hiện việc đầu tư nước ngoài thì trong nước sẽ mất đi nguồn vốn đầu tư. Gây khó khăn trong việc tìm vốn phát triển, áp lực giải quyết việc làm trong nước, do đó có thể dẫn tới nguy cơ suy thoái kinh tế.
Các chính sách trong nước có thể bị thay đổi bởi khi đưa ra yêu cầu đầu tư, các nhà đầu tư thường có các biện pháp vận động Nhà nước theo hướng có lợi cho mình.
Trong quá trình cạnh tranh giữa các doanh nghiệp sẽ có sự thay đổi liên tục của các luồng vốn dẫn đến cán cân kinh tế bị di chuyển theo.
II. Thực trạng vốn FDI đổ vào Việt Nam tính đến tháng 3/2021
1. Tình hình chung
Theo số liệu từ Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch và Đầu tư), tính đến ngày 20/3/2021, tổng vốn FDI đăng ký cấp mới, điều chỉnh và góp vốn, mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài đạt 10,13 tỷ USD, tăng 18,5% so với cùng kỳ năm trước.
Ông Nguyễn Văn Toàn – Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Đầu tư nước ngoài cho rằng, trong bối cảnh dịch COVID-19 đang diễn biến phức tạp, thu hút FDI quý I của Việt Nam vẫn tăng cao so với cùng năm trước, trong đó, vốn FDI giải ngân đạt 4,1 tỷ USD, tăng 6,5% so với cùng kỳ 2020. Đây là kết quả khá tích cực. Trong đó, vốn đăng ký mới đạt 7,2 tỷ USD, tăng 30,6% so với cùng kỳ; vốn điều chỉnh đạt 2,1 tỷ USD, tăng 97,4% so với cùng kỳ. Song tổng giá trị đầu tư nước ngoài thông qua góp vốn, mua cổ phần đạt 908 triệu USD, giảm 58,5% so với cùng kỳ.
Trong tổng số lượt góp vốn, mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài có 179 lượt góp vốn, mua cổ phần làm tăng vốn điều lệ của doanh nghiệp với giá trị góp vốn là 281 triệu USD và 555 lượt nhà đầu tư nước ngoài mua lại cổ phần trong nước mà không làm tăng vốn điều lệ với giá trị 524,3 triệu USD.
Tính chung trong 3 tháng đầu năm 2021, khu vực đầu tư nước ngoài xuất siêu gần 8,8 tỷ USD kể cả dầu thô và xuất siêu gần 8,4 tỷ USD không kể dầu thô. Xuất siêu khu vực đầu tư nước ngoài đã bù đắp phần nhập siêu gần 6,7 tỷ USD của khu vực doanh nghiệp trong nước, giúp cả nước xuất siêu khoảng 2,1 tỷ USD.
Ảnh minh hoạ
Bên cạnh đó, các nhà đầu tư nước ngoài đã đầu tư vào 17 ngành lĩnh vực, trong đó lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo dẫn đầu với tổng vốn đầu tư đạt gần 5 tỷ USD, chiếm 49,6% tổng vốn đầu tư đăng ký. Lĩnh vực sản xuất, phân phối điện đứng thứ 2 với tổng vốn đầu tư 3,9 tỷ USD, chiếm 38,9% tổng vốn đầu tư đăng ký. Tiếp theo lần lượt là các lĩnh vực kinh doanh bất động sản với tổng vốn đăng ký đạt 600 triệu USD.
Chỉ trong 3 tháng đầu năm đã có 56 quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư tại Việt Nam. Dẫn đầu là Singapore với tổng vốn đầu tư gần 4,6 tỷ USD, chiếm gần 45,6% tổng vốn đầu tư vào Việt Nam; Nhật Bản đứng thứ hai với tổng vốn đầu tư gần 2,1 tỷ USD, chiếm 20,8% tổng vốn đầu tư. Vốn đầu tư của Singapore và Nhật Bản chủ yếu theo hình thức đầu tư mới, chiếm lần lượt 93,4% và 70,8% tổng vốn đăng ký của 2 quốc gia này. Trong khi đó, Hàn Quốc đứng thứ 3 với tổng vốn đầu tư đăng ký gần 1,2 tỷ USD, chiếm 11,8% tổng vốn đầu tư. Tiếp theo là Trung Quốc, Hồng Kông, Hoa Kỳ…
2. Một số dự án FDI có lượng vốn “khủng”
2.1. 04 dự án FDI “khủng” tại Bắc Giang
Vào trung tuần tháng 1-2021, Bắc Giang đã trao giấy chứng nhận đầu tư cho 4 dự án “khủng”.
Cụ thể, UBND tỉnh Bắc Giang đã trao giấy chứng nhận đầu tư dự án nhà máy Fukang Technology cho đại diện Công ty Foxconn Singapore PTE Ltd tại Khu công nghiệp (KCN) Quang Châu, với vốn đăng ký đầu tư 270 triệu USD ngày 18-1. Đây là một trong những nhà máy sản xuất iPhone, iPad, MacBook cho Apple với quy mô sản xuất khoảng 8 triệu sản phẩm/năm. Đồng thời họ cũng giúp giải quyết nhu cầu việc làm qua việc thông báo tuyển 1.000 công nhân, thu nhập 8-10 triệu một tháng tại Bắc Giang.
Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Bắc Giang Lê Ánh Dương (phải) trao Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư FDI cho Dự án Nhà máy Fukang Technology
Bên cạnh đó, Bắc Giang đã trao giấy chứng nhận đầu tư cho 3 dự án FDI đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực điện, điện tử trên địa bàn.
Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Bắc Giang Lê Ánh Dương trao Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho 4 dự án của 3 nhà đầu tư. (Ảnh: Đồng Thúy/TTXVN)
Trong đó lớn nhất là dự án công nghệ tế bào quang điện Ja Solar PV VN do Công ty Ja Solar Investment (Hong Kong) Limited đầu tư với vốn đăng ký đầu tư 210 triệu USD. Đứng thứ hai là dự án nhà máy Risesun New Material VN do Công ty Risesun Investment Pte.Ltd (Singapore), vốn đăng ký đầu tư khoảng 75 triệu USD. Cuối cùng là dự án nhà máy Kodi New Material VN do Công ty Risesun Investment Pte.Ltd (Singapore), vốn đăng ký đầu tư khoảng 6 triệu USD.
2.2. Dự án FDI nhà máy Lioncore Việt Nam (Singapore)
Trong chiều ngày 5/2, sau khi hỗ trợ nhà đầu tư hoàn thiện các thủ tục tục, Ban Quản lý khu kinh tế Quảng Ninhh đã trao giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho Công ty Singapore Lioncore Industries PTE., LTD đến từ Singapore để thực hiện dự án Nhà máy Lioncore Việt Nam. Cụ thể, dự án có tổng mức đầu tư 30 triệu USD, địa điểm đầu tư tại Khu công nghiệp (KCN) Đông Mai, thị xã Quảng Yên.
Lãnh đạo Ban Quản lý Khu kinh tế Quảng Ninh trao Giấy chứng nhận đầu tư cho đại diện Công ty Singapore Lioncore Industries. (Ảnh: Minh Toàn – Phạm Hưng)
Lĩnh vực sản xuất chính là tấm sàn Vinyl Tiles/Plank, công suất gần 14 triệu m2 sản phẩm/năm. Dự kiến đến hết tháng 12/2021 dự án sẽ hoàn thành các hạng mục xây dựng và chính thức đi vào sản xuất với công suất 13.886.000 m2/năm (tương đương khoảng 108.000 tấn sản phẩm/năm).
2.3. Dự án FDI LG Display Hải Phòng (Hàn Quốc)
Dự án LG Display thuộc nhóm dự án đầu tư nước ngoài quy mô nhất Hải Phòng từ trước đến nay do Tập đoàn LG Displays (Hàn Quốc) đầu tư. Dự án là chuỗi dây chuyền sản xuất và gia công màn hình OLED công nghệ cao cho các loại thiết bị điện tử với tổng số vốn 2,5 tỉ USD đã đầu tư trước đó được xây dựng trên diện tích hơn 40ha tại khu đất thuộc giai đoạn 2 của Khu công nghiệp Tràng Duệ.
Theo Cổng thông tin điện tử TP. Hải Phòng, ngày 7/2, UBND TP. Hải Phòng đã trao Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư Dự án LG Display Hải Phòng cho Công ty TNHH LG Display Việt Nam Hải Phòng, tăng thêm 750 triệu USD vào vốn đầu tư, nâng tổng vốn đầu tư của cả dự án lên 3,25 tỷ USD, trở thành dự án đầu tư nước ngoài có vốn FDI cao nhất trên địa bàn TP. Hải Phòng.
Lễ Trao Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư
Dự kiến tháng 3/2021 sẽ bắt đầu triển khai dự án và đến tháng 5/2021 sẽ chính thức đưa vào sản xuất. Khi đi vào sản xuất, nhà máy sẽ tuyển dụng thêm khoảng 5.000 lao động; giải quyết nhu cầu về nhà ở cho khoảng 10.000 công nhân và chuyên gia; hàng năm sẽ đóng góp khoảng 5 triệu USD cho ngân sách Nhà nước (thuế thu nhập cá nhân).
2.4. Dự án FDI Nhà máy nhiệt điện Ô Môn II
Ngày 8-2, UBND TP Cần Thơ tổ chức lễ trao Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư dự án Nhà máy nhiệt điện Ô Môn II cho nhà đầu tư là liên danh Tổng công ty cổ phần Thương mại Xây dựng (Việt Nam) và Tập đoàn Marubeni (Nhật Bản).
Lãnh đạo TP Cần Thơ trao chứng nhận đầu tư dự án Nhiệt điện Ô Môn II
Dự án Nhà máy nhiệt điện Ô Môn II (tại Trung tâm Điện lực Ô Môn, (phường Phước Thới, quận Ô Môn, TP Cần Thơ) được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận phê duyệt quyết định chủ trương đầu tư cuối năm 2020 và được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư vào ngày 22-1-2021.
Dự án Nhiệt điện Ô Môn II có công suất 1.050MW, với tổng vốn đầu tư 1,3 tỷ USD. Đây là dự án có vốn đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Cần Thơ.
2.5. Dự án FDI Nhà máy điện LNG Long An I và II (Singapore)
Ngày 21/3/2021, UBND tỉnh Long An đã trao Quyết định chủ trương đầu tư nước ngoài và cấp Giấy Chứng nhận đăng ký đầu tư dự án Nhà máy Điện LNG Long An I&II cho Công ty VINACAPITAL GS ENERGY PTE. Ltd (Singapore) thực hiện đầu tư tại Khu dịch vụ Công nghiệp Đông Nam Á thuộc Dự án Cảng Quốc tế Long An.
Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc khảo sát nhà máy điện LNG tại Long An
Ước tính dự án được đầu tư 3 tỷ USD vốn FDI, dự kiến bắt đầu vận hành vào tháng 12/2025. Dự án có công suất dự kiến 3.000 MW, bao gồm hai nhà máy tuabin khí chu trình hỗn hợp, công suất mỗi nhà máy 1.500 MW.
Việc đầu tư xây dựng và khai thác Nhà máy điện LNG Long An I và II tại dự án Cảng Quốc tế Long An được đánh giá là bước ngoặt quan trọng trong quá trình thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của vùng Đồng bằng Sông Cửu Long.
Người viết: Nguyễn Minh Anh
MSSV: 17041018
QH-E-KTQT-2018-NN
Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về những lĩnh vực kinh tế hot nhất hiện nay của nhóm chúng tôi, hãy nhớ truy cập: